//
you're reading...
luisterend naar ...

De geluiden van Formosa

In de Taiwanese film The Most Distant Course (2007) wordt het luisteren op een bijzondere manier in beeld gebracht. Ruoyun, een jonge vrouw, krijgt cassettebandjes thuis gestuurd, geadresseerd aan de vorige bewoonster. Een adres om door- of terug te sturen ontbreekt, en na lang aarzelen besluit ze een bandje te beluisteren. Op het label van het bandje staat “Formosa 1” geschreven. We zien Ruoyun luisterend naar het geluid uit haar stereotoren, zittend op de vloer van haar woning in de stad, luisterend naar het geluid van de golfslag van de zee aan het strand. Later koopt ze een ouderwetse walkman en zien we haar op haar werk en zittend in de metro naar de bandjes luisteren.

We zien ook waar Tang, een jonge werkloze geluidsman, de afzender van de cassettebandjes, zijn geluiden vandaan heeft. Hij is niet geïnteresseerd in de beelden, hij filmt niet, maar neemt met zijn microfoon de geluiden op; van de zee, het ruisen wind door de rijstplanten, en het knetteren van een vuur.

Door de wijze waarop beelden van Tang en beelden van Ruoyun worden gecombineerd en afgewisseld, begint er een paradox zichtbaar te worden. Tang is – met zijn microfoon – bij een feest aanwezig waar rond een kampvuur gedanst en gezongen wordt. Het geluid van het feest blijft voortgaan, maar we zien nu Ruoyun aan het werk op kantoor met haar koptelefoontje op luisterend naar de geluiden waar we zojuist de beelden van gezien hebben. Op dat moment voelt het als een grote discrepantie tussen de omgeving waar Ruoyun zich bevindt en het geluid dat ze middels de walkman hoort. Even later zien we haar dan ook het kantoor verlaten en op haar scooter afreizen naar de Oostkust, waar de cassettebandjes op de post zijn gedaan.

Het luisteren gaat in deze film over het geluid van een specifieke plek. Het project waar de geluidsman aan werkt heet ook “De geluiden van Formosa”, Formosa, de oude benaming voor Taiwan. Maar kun je aan een geluid een plek terug herkennen? Ruoyun vraagt bij een fruitstalletje of de mensen een geluid willen beluisteren en of ze haar kunnen helpen de plek te vinden waar het is opgenomen. Een man antwoordt dat het te vaag is, “Onmogelijk om een plaats op te sporen alleen aan de hand van het geluid. Er zijn zoveel wouden. Het geluid is er overal hetzelfde.” Ruoyun hoopt het wel te vinden. “Maar ik ben in Changbing geweest. Ik denk dat het hetzelfde geluid was.” We zagen haar daar in het bos staan en afwisselend hoorde we het geluid van haar cassettebandje en het geluid van haar omgeving. Beiden waren volkomen identiek, hetzelfde ruisen, dezelfde kwetterende vogels. Maar wanneer ze bij de visveiling van Chenggong is, met ogen dicht naar haar bandje luistert, haar ogen opent en naar de geluiden luistert die er op dat moment klinken, dan heeft ze wel de plek gevonden, maar niet haar geluid. “Waarom luistert u daarnaar, juffrouw?” vraagt de fruitverkoopster. Ruoyun antwoordt: “Geen reden in het bijzonder. Ik wil daarheen. Om het te voelen.”

Luisteren wordt veel meer dan alleen luisteren naar de cassettebandjes. Luisteren is een beginpunt dat een verlangen wordt, een zoektocht. Het vormt een gelukzaligheid in Changbing, met het geluid van de wind in het woud, een teleurstelling in Chenggong, de plaats van de visveiling. En eenzaamheid bij een knetterend vuur van stro in een veld, waar Tang de geluidsman het gelijkklinkende geluid opnam, maar dan van een kampvuur, dat hij samen met een metgezel had gemaakt. Het zoeken naar de plek waar de geluiden toebehoren, is ook een zoeken naar de afzender van de bandjes, maar blijkt uiteindelijk een zoektocht naar zichzelf te worden, waar het citaat van Tagore op wijst, zie hieronder en op de filmposter. Luisteren wordt een naderen van jezelf. Niet door het aanspreken van een bedoeld persoon, want die communicatie vindt niet plaats, de cassettebandjes komen niet bij de geadresseerde aan, maar door de zoektocht opgeroepen door het luisteren. En is dit niet vaker zo, wanneer ik naar een muziekwerk luister?
Ik heb hier een bijzondere film gezien.

“It takes the most distant course to come nearest to yourself
It takes the greatest climb to bring us to nature’s finest beauty
We must knock at every other door to reach our own
To reach the innermost self in the end”
– adapted from Tagore’s poem.

The Most Distant Course.
Regie: Lin Jing-Jie.
Taiwan: Qixia Films, 2007.
DVD uitgave BrunBro Films, 2010.
officiële blog van de film

Advertenties

Reacties

Een gedachte over “De geluiden van Formosa

  1. Grappig dat jouw thema ‘luisteren naar’ zulke verschillende dimensies heeft. Zoals je het verhaal beschrijft lijkt het me een heel boeiende film.

    Geplaatst door cobywijnen | 27 oktober 2011, 11:18

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Advertenties