//
you're reading...
Gedenktafeln Wien

Franz Liszt bij zijn oom in Wenen, 1869-1886

Rondlopend in Wenen ontkom je niet aan de vele “Gedenktafeln” en standbeelden gewijd aan de talrijke beroemde personen die ooit Wenen hebben aangedaan. Geboeid door het zichtbaar worden van de muziekgeschiedenis in de stad, ben ik deze gedenktekens gaan fotograferen. Ik heb slechts diegene gefotografeerd die ik tegen kwam. De lijst is daardoor zeer willekeurig en zeker geen overzicht van de vele gedenktekens die  in de stad aanwezig zijn. Ik heb zo goed als mogelijk proberen te achterhalen ter gelegenheid waarvan en door wie een gedenkteken geschonken is.

Franz Liszt (Raiding 1811 – Bayreuth 1886)

In diesem Hause / wohnte Franz Liszt / von Jahre 1869 / bis 1886 so oft er in / Wien weilte / Gewidmet von der / Stadt Budapest.

Het gedenkteken, geschonken door de stad Budapest, werd onthuld op 17 oktober 1936 ter gelegenheid van het 50e gedenkjaar van het overlijden van Franz Liszt. Het is ontworpen en gemaakt door de Hongaarse beeldhouwer Zoltan Farkas en de architect Bartholomäus Arkay. Het is aan de gevel geplaatst van het gebouw waar de oom van Franz Liszt – Eduard Liszt – van 1863 tot zijn dood in 1879 met zijn gezin woonde en bij wie Liszt met grote regelmaat logeerde: Freyung 6, 1. Bezirk.

[Liszt] Eduard, Rit[ter] v[on], HofR[at], Dr. Ober-Staats- / anwalt, Dir. d[es] Bersich. Auft. “Janus”, Freiung 6. in: Lehmann’s Allgemeiner Wohnungs-Anzeiger 1871, p. 254)
Het adres, Freyung 6, is hetzelfde als dat van het Benedictijner klooster Unserer Lieben Frau zu den Schotten, maar staat er los van. De woning is gelegen in het zogenoemde Schottenhof (je moet dus onder de poort door de binnenplaats op),  naast het klooster. De woning van Eduard Liszt bevond zich in het 3. Stiege (trappenhuis), 3. Stock (verdieping), Tür 3 (3e deur). Het gebouw is van 1826 (architect Josef Kornhäusel).

Wanneer het gedenkteken wordt onthuld, is het huis nog steeds eigendom van de familie Eduard Liszt. Nadat zijn oom in 1879 overlijdt, blijft Liszt bij de weduwe Henriëtte komen. Na Liszts dood wordt “Der Blaue Salon”, de muziekkamer, onveranderd gelaten en als privé gedenkruimte gebruikt. In 1920 overlijdt ook Henriëtte en neemt de zoon, Eduard, neef van Franz Liszt, de woning over. Hij is bij de onthulling in 1936 aanwezig. In datzelfde jaar wordt een groot deel van het nalatenschap van Franz Liszt dat in familiebezit was aan Budapest geschonken (nu Liszt Frenec Herdenkingsmuseum), nadat het Oostenrijks ministerie het aanbod had afgewezen. In 1970 wanneer de laatste Liszt de woning verlaten heeft, wordt de blauwe salon door het Landesmuseum Burgenland in Eisenstadt gekocht en daar gereconstrueerd. Omdat Liszt geen burger van Wenen was geweest, slechts logé, er niet was geboren noch er overleden, had de stad Wenen en het ministerie opnieuw geen interesse.

Echter, dit jaar, 2011 – 200 jaar na de geboorte van Liszt – heeft Zuzana Ferjenčíková, organiste van de Schottenkirche, niet alleen haar Internationale orgelfestival Dialogues Mystiques aan de muziek van Franz Liszt gewijd. – Ik heb hier al een citaat uit het programmaboek geplaatst. – Maar ze heeft tevens de Wiener Franz Liszt Gesellschaft opgericht. Haar doel is de verbinding tussen Liszt en Wenen te bevestigen en te behouden. Dit zal gebeuren door een gelegenheid te creëren de muziek van Liszt uit te blijven voeren evenals tot onderwerp van masterclassen en wetenschappelijke studie te maken. Als laatste wil het gezelschap de geest van Franz Liszt ook door nieuwe werken laten waaien middels het uitschrijven van compositieopdrachten.

De webradio Radio Stephansdom zal de concerten van het Internationale orgelfestival Dialogues Mystiques na afloop van het festival gaan uitzenden.

verdere literatuur:
Franz Liszt und das Schottenstift. Katalog zur Ausstellung im Museum im Schottenstift. 27. November 2008 bis 28. März 2009. Martin Czernin (herausg.) Wien, 2008.

Programmaboek Internationales Orgelfestival “Dialogues Mystiques” Zum 200. Geburtstag 1811-2011. Franz-Liszt-Jahr im Schottenstift. 22. März bis 22. Oktober 2011. Zuzana Ferjenčíková (red.)

Advertenties

Reacties

3 gedachtes over “Franz Liszt bij zijn oom in Wenen, 1869-1886

  1. Mooi Karin. Liszt en Wien, kan haast niet beter.
    Het is wel frappant, want gisteren las (zag) ik, surfend op het net, de webexpositie van het Nederlands Muziek Instituut over een viertal brieven die daar in het archief bewaard worden. Een heel mooie, goed verzorgde expositie. Ik heb de toelichting met veel plezier gelezen en direct bekroop me het gevoel meer over Franz Liszt te willen weten. Wat denk je, is de biografie van Constant van Wessem interessant? Dat zou aardig zijn, die publicatie is nl. via ‘boekwinkeltjes’ wel heel erg goedkoop!

    Geplaatst door Margriet | 27 december 2011, 14:10
    • Dank je wel voor de tip Margriet. Deze webexpositie hebben ze zeker mooi gemaakt! (hier de link). Het boek van Constant van Wessem ken ik niet. Heel goed dat mijn tekst tot verder lezen aanzet, en luisteren?!

      Geplaatst door karin | 1 januari 2012, 21:24
  2. Interessant om te kunnen lezen welke verschillende verhalen er achter een ‘Gedenktafel’ kunnen zitten. Heb er nooit bij stilgestaan dat zo’n gedenkplaat een deel van een levensverhaal vertelt. Ben benieuwd wat er nog meer komt …..

    Geplaatst door cobywijnen | 8 oktober 2011, 11:45

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s